استاد جمالزاده فلسفه مشا, یادداشتهای جلسه اول 2/12/87
1- شفاء – شامل طبيعيات ، منطق ، رياضيات ، فلسفه ، و الهيات
الهيات شفا به صورت كتاب مستقلي چاپ شده كه مورد نياز ماست
شرح الهيات شفا – استاد مصباح يزدي
مرحوم ملا احمد نراقي هم شرحي دارد به زبان عربي
2- اشارات و تنبيهات كتاب ديگگر ابن سينا در 3 جلد
پيرامون طبيعيات ، منطق و فلسفه است .
فلسفه آن ده جزء (10نمط) دارد.
نمط چهارم پيرامون هستي شناسي است كه ما آن را مي خوانيم
نمط پنجم راجع به صنع (مخلوقات و آفرينش ) است
نمط ششم درباره غايات و مبادي آنها
نمط هفتم در خصوص تجريد ( مجرد بودن نفس و قوه عاقله)
آخرين نظرات و آراء شيخ الرئيس در خصوص موضوعات فلسفي در اشارات و تنبيهالت است . در نمط چهارم.
3- كتاب رسائل ابن سينا 1 جلد به زبان عربي مجموعه اي از رساله ها و مقالات است .
4- كتاب مبدأ و معاد در يك جلد
5- قانون در علم طب
ترجمه و شرح اشارات : استاد ملكشاهي
ترجمه و شرح دكتر احمد بهشتي
*********
برخي اصطلاحات نمط چهارم:
توضيح چند واژه :
1-اشاره: شيخ هرگاه مطلبي را كه نياز به استدلال دارد مي آورد و يا مطلب جديدي وجود دارد كه سابقاً بحثي از آن به ميان نيامده با عنوان اشاره ياد مي كند.
2- تنبيه: كلمه تنبيه را شيخ در جايي بكار مي گيرد كه نيازي به استدلال نيست و صرفا از باب ياد آوري و توضيح مطالب قبلي ارائه مي شود.
3- تبصره : كلمه تبصره در جايي استفاده مي شود كه مطلب استدلالي نيست و از نوع توضيح مطالب قبلي هم نيست بلكه نكته جديد يا مطلبي است كه حالت الحاقي دارد.
4- تذنيب: ( ازريشه ذنب يعني دنباله)
گاهي مطلبي را كه مي خواهد تفصيل بدهد يا آراء ديگران را نقد و بررسي كند بعد از آنكه اصل مطلب را بيان كرد با عنوان تذنيب ارائه مي دهد.
عنوان نمط چهارم: في الوجود و علله
در باره هستي و علل هستي
سوال: مقصود شيخ الرئيس از وجود و علل وجود چيست؟
- خواجه نصير مي گويد منظور از وجود وجود مطلق است و منظور از علل وجود وجودات خاصه است .
وجود مطلق يعني همان مفهوم وجود. مفهومي كه قابل صدق است بر افراد متعدد و مصاديق متعدد.
برخي گفته اند وجود مطلق خداوند است .
اگر بگوييم مطلق وجود، گفته اند منظور مفهوم كلي وجود است. مثل اينكه بگوييم آب مطلق ويا مطلق آب.
آب مطلق نوعي آب است اما مطلق آب مفهوم كلي آب كه شامل همه نوع آب مي شود.
فخر رزاي مي گويد منظور از وجود ، وجود مطلق است اما منظور از علل وجود يعني عامل وجود ممكنات و معاليل (معلول ها).
خواجه نصير خطاب به فخر رازي مي گويد: اي شيخ تو شارح نيستي ، جارح هستي . منظور اينكه كلمات شيخ الرئيس را مجروح ساخته اي .
خواجه نصير در ابتداي كتاب خود تعهد كرده آراء و نظرات خود را ننويسد و تنها به شرح و بسط كلام ابن سينا بپردازد. اما در مسأله علم باريتعالي نتوانسته به اين پيمان عمل كند و رأي خود را با پنج اشكال به ابن سينا مطرح نموده است .
با مشارکت خود مارا همراهی فرمایید.