منطق قديم استاد سلاحورزي  21/1/88

اقسام قضايا:

تقسيم بندي قضايا از نظر محمول

1- قضيه   محصّله        2- قضيه معدوله               3- قضيه  سالبة المحمول

1- قضيه محصله:

قضيه اي حملي است كه روي موضوع و محمول آن حرف سلب ( سالبه) وجود نداشته باشد . ( نه – نا ....) اما فعل مي تواند مثبت يا منفي باشد.

پس كلا يا سالبه است و يا موجبه .

مثل : دانا توانا است ( قضيه محصله موجبه)

حسن با هوش نيست ( قضيه محصله سالبه)

 

1-     معدوله:

قضيه اي است كه  يا موضوع و يا محمول و يا هردو حرف سلب داشته باشند. مثل حسن نادان است. (حرف سلب عدول كرده و روي موضوع و يا محمول نشسته است )

معدوله الموضوع : نادان مشرك است        نادان توانا نيست

 

معدوله المحمول : دانا ناتوان نيست           حسن نادان است

معدوله الطرفين : نابينا ناتوان نيست          نادان ناتوان است .

 

سالبه المحمول:

قضيه ايست كه محمول در آن حرف نهي دارد.

حسن ناتوان است .

هرگاه در قضيه اي نخست ملاحظه سلب نسبت محمول از موضوع شود و ثانيا نسبت سلب شده به موضوع منفي شود، چنين قضيه اي سالبه المحمول است .

قضيه موجبه سالبه المحمول از جهتي:

- همان سالبه محصّله است و از آن جهت عبارتست از اينكه حرف سلب جزء محمول نيست .

و از جهتي هم

- مانند قضيه موجبه معدوله المحمول است و آن جهت عبارت است از اينكه وجود موضوع چنانكه براي قضيه موجبه معدوله المحمول لازم و ضروري بود براي قضيه موجبه سالبه المحمول نيز وجود موضوع لازم است .